Sağlık Bakanlığı’ndan Yeni “İzin Yönergesi”: Yıllık İzin, Doğum, Süt, Refakat ve Rapor Süreçlerinde Net Kurallar

Sağlık Bakanlığı, merkez ve taşra teşkilatında görev yapan 657 sayılı DMK 4/A kapsamındaki devlet memurlarının izinlerinin kullandırılmasına ilişkin usul ve esasları tek metinde toplayan “Sağlık Bakanlığı İzin Yönergesi”ni yürürlüğe koydu. Düzenleme; uygulama birliğini sağlama, bürokrasiyi azaltma ve yetki-sorumluluk dengesini güçlendirme hedefiyle hazırlandı.

Yönergeyle birlikte 09.01.1995 tarihli eski Sağlık Bakanlığı İzin Yönergesi yürürlükten kaldırıldı.

Yönerge Kimi Kapsıyor?

Sağlık Bakanlığı merkez ve taşra teşkilatında
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu 4/A kapsamında görev yapan devlet memurlarını kapsıyor.
Dayanak olarak; DMK hükümleri ile hastalık raporları/ refakat izni ve yurt dışı görevlendirmelere ilişkin düzenlemeler esas alınıyor.

İzin Vermeye Yetkili Amirler ve Takdir Yetkisi

İzin vermeye yetkili amirler, Bakanlığın Disiplin Amirleri Yönetmeliğinde tanımlanan amirler.
Yıllık izinlerde takdir yetkisi var; ancak bu yetki kanunla tanınan izin hakkını ortadan kaldıracak şekilde genişletilemiyor.
Olağanüstü hâl gibi durumlarda Bakanlıkça ayrıca bir durdurma kararı yoksa, yılın ilk iş gününden itibaren yıllık izin kullanımına imkân tanınıyor.

Yıllık İzin: Süre, Kullanım ve Hafta Sonu/Resmî Tatil Hesabı

Yıllık izin süreleri

Hizmeti 1–10 yıl (10 yıl dâhil) olan: 20 gün
Hizmeti 10 yıldan fazla olan: 30 gün

Kullanım şekli

Toplu veya kısım kısım kullanılabilir.
Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir.
Cari yıl ve bir önceki yıl hariç, geçmiş yıllardan kullanılmayan izinler için genel kural: hak düşümü.

Hafta sonu ve resmî tatiller

Yıllık izinde cumartesi–pazar günleri izin süresinden sayılır.
Ulusal bayram/genel tatil günleri ile idari izin günlerinin yıllık izne sayılıp sayılmayacağı, yönergede yer alan kurallara göre değerlendirilir (özellikle mesai gününe denk gelen idari izinler açısından).

Yurt dışında yıllık izin

İzin yurt dışında geçirilecekse ayrıca onay aranmaksızın, hizmetin aksamaması ve gerektiğinde personele ulaşılabilmesi için gidilecek yer/iletişim bilgileri izin talebinde bildiriliyor.

Yıllık izinli personelin göreve çağrılması

Hizmet ihtiyacı doğarsa yıllık izindeki personel yazılı veya kayıt altına alınmış sözlü şekilde göreve çağrılabilir.
Zorunlu hâller dışında personelin en geç 2 iş günü içinde göreve dönmesi gerekiyor.

Doğum İzni (Analık), Erken/Geç Doğum, Ölü Doğum ve Annenin Ölümü

Analık izni

Doğumdan önce 8 hafta, doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 hafta.
Çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta ekleniyor.

Doğuma 3 hafta kalaya kadar çalışma

Sağlık durumu uygunsa ve hekim raporuyla, memur isteğiyle doğuma 3 hafta kalaya kadar çalışabilir.
Bu şekilde çalışılan süreler doğum sonrası analık iznine eklenir (raporla belgelendirme şartıyla).

Erken doğum

Kullanılamayan doğum öncesi izin süreleri doğum sonrası izne eklenir.

Geç doğum / ölü doğum

Doğumun beklenenden sonra gerçekleşmesi hâlinde geçen süreler, yönergede belirtilen esaslar çerçevesinde değerlendirilir.
Ölü doğum halinde de doğum öncesi/sonrası izinlerden yararlanma düzenlenmiştir.
Doğum sırasında/sonrasında anne vefat ederse, talep halinde memur olan babaya anne için öngörülen süre kadar izin verilebilmesi öngörülür.

Süt İzni ve Yarım Gün İzin: Birlikte Kullanılamıyor

Süt izni

Doğum sonrası analık izni bitiminden itibaren:
- İlk 6 ay: günde 3 saat
- İkinci 6 ay: günde 1,5 saat
Süt izninden sadece kadın memur yararlanır.
Süt izni saatlerini memur belirler.
Süt izni ile DMK’daki yarım gün izin aynı anda kullanılamaz; birinden vazgeçilirse yönergede belirtilen çerçevede kalan süre kadar diğer haktan yararlanma koşulları düzenlenmiştir.

Yarım gün izin (doğum sonrası)

Yarım gün izin de sadece kadın memur içindir ve dilekçeyle talep edilir.
Süreler:
- 1. doğum: 2 ay
- 2. doğum: 4 ay
- sonraki doğumlar: 6 ay
- çoğul doğumda ayrıca +1 ay
- çocuğun engelli doğması halinde 12 aya kadar özel düzenleme
Yarım gün izinde ayrıca süt izni verilmez.
24 saat süreklilik gösteren hizmetlerde çalışma planı, haftalık çalışma süreleri dikkate alınarak kurumca düzenlenir.

Evlat Edinme: 8 Haftalık İzin + Yarım Gün + 24 Aya Kadar Aylıksız İzin

3 yaşını doldurmamış bir çocuğu evlat edinenlere (eşle birlikte, münferit evlat edinme vb. durumlar dâhil) izin hakları tanımlanıyor.
Evlat edinmede iznin başlangıcı kural olarak çocuğun teslim edildiği tarih.
8 haftalık izin sonrası yarım gün izin talebi ve koşulları ayrıca düzenleniyor.
Evlat edinme sebebiyle 24 aya kadar aylıksız izin verilebilmesi de yönergede yer alıyor.

Mazeret İzinleri: Babalık, Evlilik, Ölüm ve Engelli Çocuğu Olanlara Ek Hak

Babalık izni: Eşin doğumu halinde 10 gün
Evlilik: Memurun kendisi veya çocuğu evlenirse 7 gün
Ölüm: Eş/çocuk/kendisi veya eşinin-kendisinin anne-baba/kardeş ölümü halinde 7 gün
Bu mazeret izinleri kesintisiz kullanılır, bölünemez.
En az %70 engelli veya süreğen hastalığı olan çocuğun hastalanması halinde (rapora dayalı) bir yıl içinde toplam 10 güne kadar mazeret izni düzenlemesi bulunuyor.
Belirli günlerde (Engelliler Haftası/3 Aralık gibi) engelli kamu görevlilerinin idari izinli sayılmasına ilişkin hükümlere de yer veriliyor.

Hastalık İzni ve Raporlar: 18 Aya Kadar, Tek Hekim Raporuna Limitler

Hastalık izni süreleri

Kanser, verem, akıl hastalığı gibi uzun tedavi gerektiren hallerde 18 aya kadar
Diğer hastalıklarda 12 aya kadar
Süre uzatımı ve iyileşememe halinde emeklilik hükümlerine ilişkin süreçler, sağlık kurulu raporlarıyla ilişkilendirilmiş durumda.
Görev sırasında/görevden dolayı kaza, saldırı veya meslek hastalığı halinde iyileşinceye kadar izinli sayılma esası düzenleniyor.

Tek hekim raporu

Tek seferde en çok 10 gün, kontrol muayenesi sonrası en çok 10 gün daha verilebilmesi gibi kurallar var.
Takip eden raporlarda belirli eşikler aşıldığında sağlık kurulu raporu şartı getiriliyor.
Bir takvim yılında tek hekimden alınan raporların toplamı için de üst sınır öngörülüyor.

Yurt dışından rapor

Yurt dışından alınan raporlarda, sürelerin mevzuata uygunluğu ve dış temsilcilik onayı gibi şartlar düzenleniyor.

Refakat İzni: 3 Aya Kadar, 6 Aya Kadar Uzatma, Ardından 18 Aya Kadar Aylıksız İzin

Hayati tehlike doğuracak veya refakat edilmediğinde risk oluşturacak durumlarda (anne, baba, eş, çocuk ve belirli hallerde kardeş) 3 aya kadar refakat izni verilebiliyor.
Gerekirse aynı şartlarda bir katına kadar uzatma mümkün; aynı kişi/vakaya dayalı toplam refakat süresi 6 ayı geçemiyor.
Refakat ihtiyacı kalkarsa memurun iznin bitmesini beklemeden göreve dönmesi gerekiyor; dönmeme durumlarında mevzuat hükümleri devreye giriyor.
Refakat izni bitiminden sonra hastalığın devamı raporla belgelenirse, isteğe bağlı olarak 18 aya kadar aylıksız izin verilebilmesi düzenleniyor.

Doğum Nedeniyle Aylıksız İzin: Anneye ve Babaya 24 Aya Kadar

Doğum yapan memura 24 aya kadar, ayrıca eşi doğum yapan memura da (baba) 24 aya kadar aylıksız izin verilebilmesi hükme bağlanıyor.
Başlangıç tarihleri anne ve baba için farklı şekilde belirlenmiş:
- Anne için analık/yarım gün izin bitimi sonrası,
- Baba için bebeğin doğum tarihi esas alınabiliyor.
Eşin memur olup olmaması bazı durumlarda engel sayılmıyor; iki eşin de memur olduğu hallerde birlikte veya ardışık kullanım kuralları yer alıyor.

Diğer Aylıksız İzinler: 5 Yıl Şartı, Yurt Dışı Görevler, Askerlik, Sendika, Hac, ÜYTE

Yönergede; yurt dışı görevlendirme/öğrenim, memurun eşinin yurt dışında görevi, muvazzaf askerlik, sendika yöneticiliği (4688 sayılı Kanun kapsamı), hac ve Üremeye Yardımcı Tedavi (ÜYTE) eğitim programı gibi başlıklarda aylıksız izin usul ve sürelerine ilişkin ayrıntılar da bulunuyor.

Ayrıca sağlık çalışanlarının bilimsel etkinliklere katılımına yönelik; yılda en fazla 2 defa ve toplam 15 günü geçmemek üzere talep edebilmesi, daha fazlasında yıllık izinden mahsup gibi hükümler yer alıyor.

İzinlerde Dijital Dönem: Belge Düzeni EKİP Üzerinden

Yıllık izne ayrılanlar için izin onay belgesi elektronik ortamda düzenleniyor; ayrıca fiziki belge bulundurulmuyor.
İzinlere ilişkin bilgilerin EKİP sistemine işlenmesi esası getiriliyor.
İzin talebinde, yetkili amirin onayından sonra memurun izne ayrılması temel kural.

Yürürlük ve Yürütme

1995 tarihli eski yönerge yürürlükten kaldırıldı.
Yeni yönerge, Bakanlık Makam Onayı ile yürürlüğe giriyor ve hükümlerini Sağlık Bakanı yürütüyor.

Sağlık Bakanlığı’ndan Yeni “İzin Yönergesi”: Yıllık İzin, Doğum, Süt, Refakat ve Rapor Süreçlerinde Net Kurallar

İçindekiler