Not: Bu içerik, kamuya açık kaynaklarda yer alan bilgiler üzerinden hazırlanmıştır. Dava dosyaları, kişisel veriler ve gizlilik kapsamındaki ayrıntılar paylaşılmamıştır. İçerik bir “hukuki danışmanlık” yerine genel bilgilendirme niteliği taşır.
İçindekiler
- Genel Bakış: Nadir Hastalıklar Hukuku Nedir?
- Berkay Özdemir’in Kısa Profili
- Eğitim ve Akademik Arka Plan
- Mesleki Kariyer ve Çalışma Alanları
- Nadir Hastalıklar Hukukunda Uzmanlık Başlıkları
- İlaç ve Tedaviye Erişim Süreçleri: Aileler İçin Yol Haritası
- Sık Yapılan Hatalar ve Kritik Uyarılar
- Nadir Hastalıklar, Kanser ve Diyabet Hukuku Platformu
- Yazıları, Röportajları ve Eğitim İçerikleri
- Sık Sorulan Sorular (SSS)
- İletişim ve Resmî Kaynaklar
- Kaynakça / Linkler
1) Genel Bakış: Nadir Hastalıklar Hukuku Nedir?
Nadir hastalıklar hukuku; nadir görülen genetik/metabolik/otoimmün vb. hastalıklarda hastaların tanı, tedavi, ilaç, tıbbi cihaz ve bakım hizmetlerine erişimini etkileyen mevzuat ve uygulamaları inceler. Pratikte en çok karşılaşılan sorunlar şunlardır:
- Yetim ilaçların (orphan drugs) yüksek maliyeti ve geri ödeme kapsamına alınmasındaki zorluklar
- Türkiye’de ruhsatı bulunmayan ancak uluslararası otoritelerce onaylı tedaviler
- SGK’nın ödeme/karşılama kriterlerinin hastanın klinik ihtiyacıyla örtüşmemesi
- Endikasyon dışı kullanım, raporlandırma, kurul kararları ve tedarik süreçleri
- Evde bakım, solunum destek cihazları, akülü tekerlekli sandalye gibi tıbbi cihaz/ekipman erişimi
Bu alanda çalışan hukukçular; idari başvuru, itiraz, dava, yürütmenin durdurulması gibi mekanizmalarla, hastanın tedaviye zamanında ulaşmasını hedefleyen bir “hak temelli” yaklaşım geliştirir.
2) Berkay Özdemir’in Kısa Profili
Ad Soyad: Av. LL.M Berkay Özdemir
Meslek: Avukat (Ankara Barosu)
Odak Alan: Nadir hastalıklarda ilaç/tedaviye erişim, SGK uyuşmazlıkları, sağlığa erişim hakkı
Platform: Nadir Hastalıklar, Kanser ve Diyabet Hukuku Platformu (kurucu paylaşımı ve sosyal medya hesapları üzerinden duyurulmuştur)
Resmî web sitesindeki “Hakkımda” bölümünde, nadir hastalıklar hukuku alanında çok sayıda başvuruya hizmet verdiğini ve “Nadir Hastalıklar Hukuku” başlıklı bir yazı dizisi kaleme aldığını belirtmektedir.
3) Eğitim ve Akademik Arka Plan
Kamuya açık özgeçmiş paylaşımlarında; lisans eğitimi sonrası kamu hukuku alanında yüksek lisans (LL.M) yaptığı, ceza muhakemesi hukukuna ilişkin bir tez çalışması yürüttüğü ve bu çalışmanın kitaplaştığı bilgileri yer almaktadır. Bu arka plan, nadir hastalıklar alanında sık kullanılan idari yargı ve hak temelli başvuru yollarını sistematik biçimde ele alabilmesine katkı sağlar.
Neden “LL.M” (Yüksek Lisans) Önemli?
Sağlık hukuku ve ilaç erişimi davaları, sadece “norm” bilgisi değil; idari işlemin niteliği, işlemin dayanağı, kurul/komisyon kararlarının hukuki etkisi, yürütmenin durdurulması şartları gibi alan bilgisini gerektirir. Kamu hukuku perspektifi, özellikle SGK ve idare ile yaşanan uyuşmazlıklarda başvuru stratejisini güçlendirebilir.
4) Mesleki Kariyer ve Çalışma Alanları
Av. Berkay Özdemir; web sitesi ve sosyal medya profillerinde yer alan tanımlara göre ağırlıklı olarak sağlık/ilaç erişimi odağında çalışır. Nadir hastalıkların yanı sıra kanser ve diyabet alanlarında da güncel hukuki gelişmeleri paylaşır. Çalışmalarının pratik karşılığı; hastanın ihtiyacı olan ilaç veya cihazın temin edilebilmesi için idari süreçlerin doğru yürütülmesi, itirazların hazırlanması ve gerektiğinde yargı yollarına başvurulmasıdır.
4.1) Öne Çıkan Pratik Başlıklar
- SGK geri ödeme kapsamı dışında kalan ilaç/tedavi bedelleri
- Ruhsatsız ilaç veya temini zor ilaçlarda hukuki süreç planlaması
- Endikasyon dışı kullanım ve rapor/kurul süreçleri
- Tıbbi cihaz ve sarf malzeme (solunum cihazı, beslenme ürünleri, sensör/pompa vb.) erişimi
5) Nadir Hastalıklar Hukukunda Uzmanlık Başlıkları
Resmî web sitesi ve yayınlarında “nadir hastalıklar hukuku” başlığını merkezde tutan Özdemir’in içeriklerinde öne çıkan uzmanlık alanları şunlardır:
5.1) Yetim İlaçlar (Orphan Drugs) ve Tedaviye Erişim Hakkı
Yetim ilaçlar, küçük hasta popülasyonları için geliştirildiğinden AR-GE maliyeti yüksek, tedavi başına maliyeti ağır olabilir. Bu durumda kamu otoriteleri “geri ödeme kriterleri” ile “klinik ihtiyaç” arasında gerilim yaşayabilir. Hukuki süreçler, çoğu zaman bu gerilimi hastanın temel hakları çerçevesinde dengelemeyi hedefler.
5.2) Ruhsatsız İlaç ve Uluslararası Onaylar
Türkiye’de ruhsatı bulunmayan ancak FDA/EMA gibi otoritelerce onaylanmış tedavilerin erişimi; tedarik, raporlandırma ve kurum süreçleri nedeniyle karmaşıklaşabilir. Özdemir’in röportaj ve içeriklerinde, bu tür ilaçlarda “hangi yolun izleneceği” meselesi sıkça ele alınır.
5.3) Gen Terapileri ve Yeni Nesil Tedaviler
Özellikle nadir hastalıklarda gündeme gelen gen terapileri; erişim ve geri ödeme bağlamında yeni sorular doğurur: “Klinik kanıt standardı”, “uygun hasta kriterleri”, “tedarik ve uygulama merkezleri”, “ödemede eşitlik” gibi.
Nadir hastalıklarda hukuki tartışmalar neden “zaman”la yarışır?
- Prognoz penceresi: Bazı hastalıklarda tedavinin etkisi zamanla azalabilir.
- İlerleyici seyir: Gecikme geri dönüşsüz hasara yol açabilir.
- Rapor/kurul/tedarik zinciri: Bürokratik süreçler uzun sürebilir.
- Yürütmenin durdurulması: Uygun koşullarda hızlı koruma sağlayan bir mekanizmadır.
6) İlaç ve Tedaviye Erişim Süreçleri: Aileler İçin Yol Haritası
Ailelerin en sık yaşadığı problem, “tedavinin gerekliliği tıbben açık” olmasına rağmen idari/finansal gerekçelerle erişimin gecikmesidir. Aşağıdaki yol haritası, genel yaklaşımı anlatır (her vaka farklıdır):
6.1) Başvuru Öncesi Hazırlık
- Tanı ve tıbbi gerekçe dosyası: Epikrizler, genetik raporlar, uzman hekim görüşleri, konsültasyonlar
- Endikasyon ve kılavuzlar: Klinik kılavuz/rehberler, onay metinleri, literatür özetleri
- Alternatifsizlik analizi: Mevcut tedavilerin neden yetersiz kaldığı
6.2) İdari Süreç: Kurum Başvuruları
Genellikle SGK ve ilgili kurumlara yapılan başvurular, rapor ve kurul kararlarıyla ilerler. Bu aşamada:
- Başvuru evraklarının eksiksiz ve tarih/süre açısından doğru hazırlanması
- Ret gerekçelerinin somutlaştırılması ve itiraz stratejisinin belirlenmesi
- Gerekli hallerde ivedilik vurgusu yapılması
6.3) Yargısal Süreç: Dava ve Geçici Koruma
İdari aşamada çözüm çıkmadığında, yargı yoluna başvurulabilir. Nadir hastalıklarda “zaman” kritik olduğu için uygun dosyalarda yürütmenin durdurulması gibi geçici koruma talepleri gündeme gelebilir.
“Yürütmenin durdurulması” ne işe yarar?
Genel anlatımla; dava sonuçlanana kadar telafisi güç zararların doğmasını önlemek için mahkemenin idari işlemin uygulanmasını geçici olarak durdurmasıdır. Nadir hastalıklarda tedavide gecikmenin geri dönüşsüz sonuçlar doğurabildiği durumlarda kritik bir koruma aracı olabilir.
7) Sık Yapılan Hatalar ve Kritik Uyarılar
Bu alanda hem aileler hem sağlık profesyonelleri bazı hatalar nedeniyle süreci uzatabilir. En sık görülenler:
- Evrak eksikliği: Raporda tanının, tedavi gerekçesinin veya “alternatifsizlik” kısmının net yazılmaması
- Süre kaçırma: Ret/cevap tarihleri sonrası itiraz ve dava sürelerinin kaçırılması
- Yanlış kurum/yanlış yol: Başvurunun yanlış merciye yapılması veya hatalı usul seçimi
- Dağınık dosya: Tıbbi belgelerin kronolojik ve okunabilir biçimde düzenlenmemesi
- İletişim kopukluğu: Hekim–hasta yakını–hukukçu koordinasyonunun zayıf olması
Önemli: Sosyal medyada dolaşan “kesin çözüm / garanti kazanırız” gibi iddialara temkinli yaklaşın. Her dosyanın tıbbi ve hukuki şartları farklıdır. En doğru strateji, resmi evrak ve tıbbi raporlar üzerinden kurulur.
8) Nadir Hastalıklar, Kanser ve Diyabet Hukuku Platformu
Av. Berkay Özdemir; LinkedIn ve Instagram paylaşımlarında “Nadir Hastalıklar, Kanser ve Diyabet Hukuku Platformu”nu kurduğunu duyurmuştur. Platform; güncel içtihat, bilgilendirme yazıları ve video içerikleriyle hasta/hasta yakını, hekimler ve hukukçular için bir “kılavuz” üretmeyi amaçlar.
8.1) Platformun Olası Katkıları
- Hak temelli yaklaşımı görünür kılma
- Güncel içtihat ve uygulama örneklerini sadeleştirerek paylaşma
- Ailelerin süreçleri daha bilinçli takip etmesine destek olma
- Sağlık profesyonelleriyle disiplinler arası iletişimi güçlendirme
Platform paylaşımlarını kimler takip etmeli?
- Nadir hastalık tanısı almış bireyler ve aileleri
- Çocuk nöroloji, genetik, metabolizma, endokrinoloji gibi branşlarda çalışan hekimler
- Hasta dernekleri, platformlar ve savunuculuk grupları
- Sağlık hukuku ve idare hukuku alanıyla ilgilenen hukukçular
9) Yazıları, Röportajları ve Eğitim İçerikleri
Av. Berkay Özdemir’in web sitesinde “Nadir Hastalıklar Hukuku” başlıklı bir yazı yayımlanmış ve güncellenmiştir. Ayrıca “Nadir Hastalıklar Hukuku 2” (Konjenital Myastenia) ve devam yazılarına dair paylaşımlar da bulunmaktadır. Bunlara ek olarak; nadir hastalıklarda ilaçlara erişim süreçlerini anlatan röportajlar ve canlı yayın duyuruları yer alır.
9.1) Öne Çıkan Konu Başlıkları
- Nadir hastalıklarda yetim ilaçlara erişim hakkı
- DMD gibi hastalıklarda tedaviye erişim süreçleri (röportaj içerikleri)
- Diyabet teknolojilerinde güncel hukuki gelişmeler (canlı yayın duyuruları)
| İçerik Türü | Genel Amaç | Kimler İçin? |
|---|---|---|
| Makale/Yazı Dizisi | Mevzuat–uygulama–hak temelli açıklamalar | Aileler, hukukçular, sağlık profesyonelleri |
| Röportaj / Soru-Cevap | Süreçlerin pratikte nasıl yürüdüğünü anlatmak | Hasta yakınları ve savunuculuk grupları |
| Canlı Yayın / Video | Güncel gelişmeleri daha erişilebilir sunmak | Geniş kitle (hasta, hekim, hukukçu) |
10) Sık Sorulan Sorular (SSS)
SGK “ilaç bedelini karşılamıyorum” derse ne olur?
Önce ret gerekçesi netleştirilir, eksik evrak veya rapor varsa tamamlanır. İdari itiraz yolları kullanılır. Aciliyet/geri dönüşsüz zarar ihtimali yüksekse yargısal yola başvurulması gündeme gelebilir. Hangi yolun uygun olduğu dosyanın tıbbi ve hukuki içeriğine göre değişir.
Ruhsatsız ilaçlarda süreç neden daha zor?
Ruhsatsız ilaçlar; tedarik, onay, raporlandırma ve ödeme boyutlarıyla çok aşamalı süreçler doğurabilir. Bu nedenle belgelerin düzeni, uzman hekim görüşünün netliği ve kurum yazışmalarının doğru yürütülmesi kritik olur.
“Toplu dava” her zaman mümkün mü?
Her vaka aynı hukuki zeminde birleşmeyebilir. Hastalığın alt tipi, endikasyon, rapor koşulları, yaş/kilo kriterleri, önceki tedaviler gibi unsurlar dosyaları ayrıştırabilir. Yine de benzer koşullarda ortak hareket planları geliştirilebilir.
Bu tür davalarda en kritik belge nedir?
Tek bir “en kritik” belge yoktur; ancak çoğu dosyada uzman hekim raporu ve tedavinin gerekliliğini gerekçelendiren tıbbi kanıt seti (epikriz, test sonuçları, literatür, alternatiflerin yetersizliği) sürecin omurgasını oluşturur.
11) İletişim ve Resmî Kaynaklar
Kamuya açık kaynaklarda yer alan iletişim ve doğrulama için en güvenilir yol, resmî web sitesi ve platformun resmî sosyal medya hesaplarıdır. İletişim bilgileri zaman içinde değişebileceği için güncel veriyi her zaman resmî kanallardan teyit etmenizi öneririm.
- Resmî Web Sitesi: berkayozdemir.av.tr
- Instagram (kişisel): @ozdemirberkay06
- Instagram (platform): @sagligaerisimhukuku
- LinkedIn: “Berkay Özdemir” profili ve platform duyuruları
12) Kaynakça / Linkler
Aşağıdaki bağlantılar, bu içeriğin hazırlanmasında esas alınan kamuya açık sayfalardır:
- Avukat Berkay Özdemir – Resmî Web Sitesi
- Hakkımda (Biyografi)
- “Nadir Hastalıklar Hukuku” Yazısı
- Nadir Hastalıklar, Kanser ve Diyabet Hukuku Platformu (Instagram)
- LinkedIn Profili (Berkay Özdemir)
- DMD Dayanışma Platformu Röportajı (Sağlığa erişim/ilaç hukuku)
Sonuç
Av. LL.M Berkay Özdemir; kamuya açık paylaşımlarından anlaşıldığı üzere, nadir hastalıklarda ilaç ve tedaviye erişim konusunda hem bilgilendirme hem de hukuki süreç yönetimi tarafında yoğun çalışan bir hukukçudur. Yetim ilaçlar, ruhsatsız ilaçlar, gen terapileri ve SGK geri ödeme uyuşmazlıkları gibi teknik alanlarda; hasta/hasta yakını, hekim ve hukukçular arasında “köprü” kuran bir yaklaşım sergiler. Platform çalışmaları ve yazı dizileri, alanda bilgiye ulaşmayı kolaylaştırmayı hedefler.
SAĞLIK HABER - NET